Vechtend voor de mens achter de diagnose

Hoe palliatieve zorg draait om het zien van de persoon en hun laatste wensen

 

“Palliatieve zorg is verder denken dan een protocol.” Voor Christel, die al jaren in de palliatieve zorg werkt, is dat geen loze uitspraak. Het is de kern van wat zij doet. Ze volgt geen protocollen, ze volgt haar hart. Ze ziet de mens achter de ziekte, de wensen achter de woorden, en vecht ervoor dat haar cliënten hun laatste momenten in comfort kunnen beleven.

 

Blijf je dichtbij me?

“Ik vul het laatste stukje van iemands leven aan. Niet in, maar aan. Met aanwezigheid, met warmte, met aandacht.”

Soms betekent dat een hand vasthouden in de nacht, soms een luisterend oor zijn, en soms gewoon stil naast iemand zitten.

Een keer vroeg een cliënt haar: “Wil je vannacht dichtbij me blijven? Ik ben bang om alleen te sterven.” Christel bleef. Niet omdat het in een zorgplan stond, maar omdat het nodig was. Omdat menselijkheid soms belangrijker is dan welke regel ook.

“Wil je vannacht dichtbij me blijven? Ik ben bang om alleen te sterven.” – Cliënt

Christel Theunissen, zorgverlener aan het woord

Zorgverlener, Christel Theunissen

Samen gaan, verstrengeld in liefde

“Ik vergeet dit nooit,” zegt Christel. “Ze waren bijna 70 jaar samen. Hij was ziek, maar wilde thuis niet weg. Zijn vrouw zou anders moederziel alleen achterblijven; hun dochter was twee jaar eerder overleden, verder hadden ze niemand. Zij wilde niet zonder hem zijn, en hij kon haar niet loslaten.”

Christel ging in gesprek met de huisarts. “Kunnen ze samen gaan?” vroeg ze. Het was onzeker en ongebruikelijk, maar na veel overleg en gesprekken samen met de vrouw bleek het mogelijk. Ze wilde namelijk niets liever dan samen gaan.

Op de dag zelf ging Christel in haar vrije tijd langs. Ze waste hen, kleedde hen aan zoals ze wilden. Toen kregen ze de injectie. “Ze lagen verstrengeld in elkaar. Zo zijn ze heengegaan. Zo liefdevol.”

Het gaat om de mens, niet de regels

“Soms moet je buiten de lijnen kleuren,” zegt ze. Als de wensen van een patiënt in strijd zijn met de richtlijnen, kiest ze ervoor om te luisteren naar wat de patiënt nodig heeft. In de gevallen waarin regels het comfort of de rust van een patiënt in de weg staan, buigt ze het protocol om hen een waardig afscheid te geven.

“Palliatieve zorg kun je alleen doen op gevoel. Een protocol is een middel, nooit het doel.” – Christel

Foto’s door Hanna Lenz

 

 

Nog één keer naar de salsa-les

Christel herinnert zich de 84-jarige vrouw die, ondanks haar terminale ziekte, een bijzondere wens had: ze wilde naar de salsa-les van haar zoon, als haar allerlaatste wens. Christel regelde alles om haar daar naartoe te brengen, van het regelen van vervoer tot het inpakken van haar medicatie. Toen ze aankwam, pakte de vrouw een biertje, rookte een sigaret en keek tevreden naar de mensen om haar heen.

Na een half uur zei ze: “Ik wil naar huis.” Thuis aangekomen ging ze liggen en stierf rustig. Haar laatste wens was vervuld, en zo kon ze met een glimlach loslaten. Dankzij Christel.

Met lef en gevoel

“Ik werd gevraagd om naar een terminale dame van 83 te gaan,” vertelt Christel. “Ze is breekbaar, weegt nog geen 40 kilo. De tumor groeit, de infecties zijn niet meer te behandelen. Ze kan en wil niet meer. Haar wens is duidelijk: palliatieve sedatie.”

Samen met de wijkverpleegkundige maakt ze een plan. Maar de huisarts weigert. ‘Stel dat ze opknapt?’ zegt hij. Christel schudt haar hoofd. “Hoe dan? Haar wilsverklaring lag er, maar werd niet eens gelezen.”

Voor Christel is dit hét moment waarop ze haar ervaring en gevoel combineert.

“Dat lef heb je soms nodig. Want dit gaat niet om mij of om een richtlijn, dit gaat om iemand die op zijn eigen manier het leven wil afsluiten.” – Christel

Ze schrijft een emotionele, pittige mail aan de huisarts. Twee dagen later krijgt de vrouw eindelijk de pomp met slaapmiddel.

De volgende ochtend overlijdt ze vredig, omringd door haar kinderen. Onderweg naar huis, in de file, beseft Christel opnieuw hoe kwetsbaar het leven is. “Dit is palliatieve zorg,” zegt ze zacht. “Vechten voor comfort, voor rust, voor een waardig einde.”

Heb je een vraag?

Of wil je passend advies ontvangen? Vul onderstaand formulier in. En krijg dezelfde werkdag nog antwoord op jouw vraag.

Contactformulier onderaan verschillende pagina's

Naam(Vereist)
(Vereist)

Ontdek meer

Kennisbank

Onze kennisbank staat vol heldere artikelen die helpen palliatieve zorg beter te begrijpen en toe te passen. Overzichtelijk én praktisch.

Ontdek de artikelen »

Open over het einde

De dood is vaak een onderwerp dat we liever vermijden. Toch geeft open praten over het einde rust en duidelijkheid aan jou én je naasten.

Ontdek het nu »

Stervensproces

Dit artikel vertelt wat je kunt verwachten in de laatste weken voor overlijden, zodat je beter voorbereid bent en gerustgesteld.

Ontdek meer »