“Juist aan het einde moet je alles zeggen”

Vanessa laat zien hoe laatste gesprekken angst wegnemen en spijt voorkomen

In de laatste levensfase blijven vaak talloze dingen onuitgesproken, uit angst, verdriet of omdat het te zwaar lijkt. Maar juist dan is praten noodzakelijk. Zorgverlener Vanessa Mac Donald Wip (49), met 17 jaar ervaring in de palliatieve zorg, ziet keer op keer hoe woorden rust brengen, families dichter bij elkaar brengen en een afscheid zonder spijt mogelijk maken.

Woorden die anders in stilte bleven

“Waarom ik in de palliatieve zorg werk? Omdat ik de zorg wil leveren die ik ook aan mijn eigen familie zou geven,” vertelt Vanessa. “Ik wil dat cliënten thuis kunnen sterven, in hun eigen omgeving, met hun dierbaren om zich heen.”

Vertrouwen speelt daarin een grote rol. “Voor sommige families is het een enorme stap om een vreemde binnen te laten in zo’n kwetsbare periode. Daarom stel ik mensen eerst op hun gemak. Pas als iemand zich veilig voelt, kun je namelijk écht zorg geven.”

Juist dat vertrouwen opent de weg naar diepe gesprekken.

Zorgverlener, Vanessa Mac Donald Wip

“Cliënten delen angsten en zorgen met mij die ze hun familie nooit vertellen. Soms ontstaan gesprekken die anders onuitgesproken blijven.” – Vanessa

Een gesprek kan alles veranderen

Ze legt uit dat een belangrijk deel van haar werk het wegnemen van angst is. “Als er niet over de dood wordt gesproken, ontstaat er spijt. Vaak als het te laat is, en er niks meer gezegd kan worden,” vertelt ze. “Ik zorg ervoor dat er wél afscheid wordt genomen. Door ruimte te geven om alles te zeggen, zonder oordeel, zonder druk. Want dat maakt het afscheid veel lichter.”

“Ik heb een gerust hart, nu kan ik gaan”

In haar werk wordt Vanessa geconfronteerd met situaties waarin mensen zich vastklampen aan het leven, bang om hun geliefden achter te laten. “Sommigen willen niet gaan, omdat ze zich zorgen maken over wie er voor hun dierbaren zal zorgen,” zegt ze.

Ze denkt terug aan één van haar cliënten: “Een advocaat die ik verzorgde durfde niet met zijn vrouw over de dood te praten. Hij dacht dat zij het niet aankon. Ik ben erbij gaan zitten, heb vragen gesteld, en langzaam gingen ze met elkaar praten.

Dat gesprek heeft hen zo verbonden. Hij zei later tegen mij: ‘Nu heb ik een gerust hart. Ik weet dat het goed komt met haar, nu kan ik gaan.’ Kort daarna is hij heel rustig heengegaan.”

Foto’s door Hanna Lenz

Steun bij afscheid nemen

Vanessa voelt vaak feilloos aan wanneer er behoefte is aan steun bij het afscheid nemen. “Dan ga ik erbij zitten en moedig de familie aan om te praten. Ook als iemand diep slaapt of stil is, komt alles binnen: woorden, een aanraking, zelfs een geur.” Mensen horen en voelen namelijk nog zoveel meer dan we denken. Dat geeft troost. Niet alleen aan degene die gaat, maar ook aan de familie.

“In de palliatieve zorg ben je niet alleen zorgverlener, je bent ook luisteraar, trooster, en soms zelfs psycholoog.”

– Vanessa

Je moet er 100% zijn, anders werkt het niet

Vanessa geeft zich volledig in haar werk. “Als ik ergens binnenkom, zet ik alles van mezelf uit. Wat er thuis speelt, doet er niet toe. Mijn onrust mag niet overgaan op de ander. Je moet er honderd procent zijn, anders werkt het niet.”

Die houding wordt vaak beloond met dankbaarheid. “Ik krijg kaartjes, bloemen, appjes van kinderen van cliënten. Dat raakt me enorm. Maar het feit dat je een verschil maakt, dat iemand zich gezien voelt, dat is genoeg voor mij.”

Een afscheid zonder spijt

Vanessa vat haar werk samen: “Palliatieve zorg is niet alleen zorgen dat iemand geen pijn heeft. Het is zorgen dat iemand zonder angst kan gaan en dat families geen spijt achteraf hebben. Dat je ruimte maakt voor een gesprek, voor een aanraking, voor een lach.” Dat is haar doel: ervoor zorgen dat de dood niet iets is om te vrezen, maar iets dat onderdeel is van loslaten en vrede vinden.

Heb je een vraag?

Of wil je passend advies ontvangen? Vul onderstaand formulier in. En krijg dezelfde werkdag nog antwoord op jouw vraag.

Contactformulier onderaan verschillende pagina's

Naam(Vereist)
(Vereist)

Ontdek meer

Kennisbank

Onze kennisbank staat vol heldere artikelen die helpen palliatieve zorg beter te begrijpen en toe te passen. Overzichtelijk én praktisch.

Ontdek de artikelen »

Open over het einde

De dood is vaak een onderwerp dat we liever vermijden. Toch geeft open praten over het einde rust en duidelijkheid aan jou én je naasten.

Ontdek het nu »

Stervensproces

Dit artikel vertelt wat je kunt verwachten in de laatste weken voor overlijden, zodat je beter voorbereid bent en gerustgesteld.

Ontdek meer »